Ülkelerin Kendi Para Birimlerini Değerlendirerek Ticareti Canlandırmayı Amaçladıkları Bir ‘Devalüasyon’ Olursa Ne Olur?
![](https://gercusajans.com.tr/wp-content/uploads/2023/07/ulkelerin-kendi-para-birimlerini-degerlendirerek-ticareti-canlandirmayi-amacladiklari-bir-devaluasyon-olursa-ne-olur-L77DvWO4.webp)
Ekonomi, kontrol edilmesi zor bir sistemdir. Bu sistemi kontrol etmek için birçok farklı araç kullanılmaktadır. İşte devalüasyon bu sayısız araçtan sadece biri. Devalüasyonun bir araç olduğunu bilmek değerli bir ayrıntıdır çünkü araç olmak, onun birileri tarafından kullanılıyor olması demektir. Yani devalüasyon bizzat bir hükümet veya merkez bankası tarafından yapılır.
Devalüasyon basitçe bir ülkenin para biriminin devalüasyonudur. Dış güçlerin hain bir planı gibi görünse de bu araç aslında hükümet tarafından uygulanmaktadır. Hedef, ithalatı azaltmak ve ihracatı artırmak, böylece yerel ticareti canlandırmak. Elbette bunun artıları olduğu gibi eksileri de var. Devalüasyon nedir, devalüasyon olursa ne olur?Sıkça sorulan sorulara daha yakından bakalım.
Temel bir tarif yaparak başlayalım; devalüasyon nedir?
Bir ülkenin para biriminin altın, gümüş veya sabit döviz kuru gibi varlıklar diğer yabancı para birimlerine karşı devalüasyon için kullanılır. aracıdır ve bu durumun kendisine devalüasyon denir. Sabit veya yarı sabit kur rejiminin uygulandığı ülkelerde devalüasyon bir tür para politikası aracıdır.
Devalüasyon neden uygulanır?
Kalıcı ödemelerin istikrarındaki boşlukların kapatılması devalüasyon uygulamasının temel amacıdır. Ülkede kullanılan yerel para biriminin maliyeti düştükçe ithalat azalır çünkü ithal mallar değer kazanıyor. Böylece halk yerli mallara yöneliyor ve aynı zamanda yerli mal ihracatı da artıyor. Bu sayede ülkenin yerel ticareti hareketlenmekte ve ekonomik canlanma sağlanmaktadır.
Devalüasyonu kim uygular?
Devalüasyonu uygulama yetkisi o ülke hükümetine veya o ülke merkez bankasına aittir. Kuyu O devletin yerel para birimi, devletin kendisi tarafından devalüe edilir. Bazı durumlarda, IMF ve benzeri uluslararası ekonomik kuruluşlar, söz konusu ülkeye para birimini devalüe etmesi için tavsiyelerde bulunur. Ancak devalüasyonu uygulama kararı ve yetkisi sadece o devletin kurumlarına aittir.
Devalüasyon tam olarak nedir? Birkaç örneğe bakalım, olur mu?
Devalüasyonun en eski örneklerine Antik Yunan ve Antik Roma’da rastlıyoruz. Bu medeniyetler onların parasında altın ve gümüş ölçüsünü düşürerek daha çok para basmışlar ve böylece paralarının fiyatını düşürmüşlerdir. Yani altın ve gümüş karşısında kendi paralarının değerini düşürdüler.
Daha güncel bir örnek vermek gerekirse Mısır’ın 2016 yılındaki devalüasyon politikasına bakabiliriz. Mısır’da ABD doları karaborsası için fikir Hükümet kendi para birimini yüzde 14 oranında devalüe etti. Doğal olarak bu başarısız bir atılım oldu çünkü borsada inanılmaz yükselişler olurken karaborsa hareketleri hızlandı.
Benzer bir devalüasyon örneği 2015 yılında Çin’in başına gelmişti. Ülke kredi piyasalarında yaşanan büyük sıkıntılar nedeniyle, Çin hükümeti yerel para birimini devalüe etti. Hatta bunu birkaç kez tekrarlayarak küresel piyasaları etkilemeyi başardı. Dünyayı etkisi altına alan bu alışılagelmiş durum nedeniyle Çin, uluslararası finans kuruluşları tarafından uyarıldı.
Peki devalüasyon olursa ne olur?
- İthalat takdir edilmektedir.
- İhracat ucuz.
- Cari açık azalır.
- Enflasyon yükselir.
- Faiz oranları yükselir.
- Ekonomi yavaşlar.
- Bütçe açığında bir artış meydana gelir.
İthalatın değeri:
Bir ülkenin yerel para birimi değersizleştiğinde yurt dışından farklı para birimlerinde alım yapar. ithalat çok değerli hale geliyor. İthal mallar, devalüasyonla orantılı olarak reel olarak daha pahalı hale geliyor. Dolayısıyla ithal mallara olan ilgi de düşüyor.
İhracat daha ucuz:
Bir ülkenin yerel para birimi değersizleştiğinde o ülkenin mallarına olan ilgi artar. çünkü para karşılığı alınan malın oranı artıyor.Bu durum dış pazarlarda rekabet gücünü artırmaktadır.
Cari açık azalır:
Cari açık her devalüasyon saldırısında azalmaz. Devalüasyonla birlikte ithal mallara olan ilgi azalacağından, Yerli üretim artarsabu üretim hem iç hem de dış talebi karşılayabilirse cari açık azalmaya başlar.
Enflasyon yükselir:
Enflasyonun yükselmesi de diğer ekonomi politikalarına bağlı bir durumdur. İthal mallarda temel tüketim unsurlarının oranı,Ara malı ve benzeri kalemler toplamına göre enflasyon da devalüasyona paralel olarak yükseliyor.
Faiz oranları yükselir:
Ülke enflasyonu devalüasyonla birlikte yükselmeye başlarsa Ülkenin finans kurumları bu enflasyonu dengelemeye çalışıyor. faiz oranlarını yükseltebilir. Enflasyon kontrolü için faiz oranlarının artırılması gerekmektedir.
Ekonomi yavaşlıyor:
Devalüasyon tek başına ekonomiyi yavaşlatmaz, faiz artışı gibi atılımlardan sonra olur. Kredi maliyetleri arttıkça yatırımlar azalır.Öte yandan ithal mallar daha değerli hale geldiği için yerli üretim bu ihtiyacı karşılamıyorsa tüketiciler yeni alımlar ve yeni yatırımlar yapmıyor.
Bütçe açığında bir artış meydana gelir:
Bütçe açığının artması, devalüasyonun olduğu en yaygın durumdur. Döviz kurundaki artış, ithal edilen malların maliyetini artırır.Döviz cinsinden dış borç varsa bütçe açığının artması kaçınılmazdır.
Devalüasyon etkisi, J eğrisi ile açıklanabilir:
Devalüasyon her zaman hızlı hareket eden bir para politikası değildir. Bu nedenle uzmanlar bu etkiyi J eğrisi adı verilen bir modelle açıklar. Piyasalar devalüasyona uyum sağladıkça ihracat açığı azalacak. İhraç mallarına yönelik dış talep giderek artacak ve yeni bir ticari istikrar yaratılacaktır. Bu durum tablodaki J harfine benzediği için J eğrisi olarak adlandırılır.
Devalüasyon gerçekten gerekli bir atılım mı?
Açıkçası, devalüasyonun sorunsuz veya berbat olduğunu net bir şekilde söylemek mümkün değil. Devalüasyonun temel amacı ihracatı artırmak, Dış ticaret açığını azaltmak, ülkedeki döviz talebini azaltmak ve enflasyonu düşürmek. Her atılımın farklı bir alanı etkilediği ve ardından yeni atılımlar gerektiren üç boyutlu bir satranç maçı oynamak için bir emsaldir. Bir sonraki değil, bir sonraki saldırı düşünülerek adımlar atılmalıdır.
Devalüasyonun tersi de vardır; yeniden değerleme
Devalüasyonun tersi olarak tanımlayabileceğiniz yeniden değerleme durumunda ülkenin yerel para birimi, yabancı paralar karşısında değer kazanıyor.Yeniden değerleme durumunda, ülkenin ithalatı kolaylaşır ve ihracatı zorlaşır.
Bir ülkenin yerel para birimini devalüe etmek için kullandığı bir finansal araç. Devalüasyon nedir, olursa ne olur sorularını yanıtladık.Devalüasyonun o ülkenin sosyal hayatına etkileri ayrı bir yazının konusudur.